اگر هنگام رانندگی احساس میکنید فرمان خودروی شما نسبت به گذشته سنگینتر شده یا برای چرخاندن آن باید نیروی بیشتری وارد کنید، احتمال زیادی وجود دارد که سیستم هیدرولیک فرمان نیاز به بررسی داشته باشد. نرم کردن فرمان ال 90 یکی از موضوعاتی است که بسیاری از مالکان تندر ۹۰ پس از چند سال استفاده از خودرو با آن روبهرو میشوند.
برخلاف تصور بسیاری از رانندگان، سفت شدن فرمان همیشه به معنای خرابی جعبه فرمان یا پمپ هیدرولیک نیست. در بسیاری از موارد، علت اصلی به پایان رسیدن عمر روغن هیدرولیک، وجود رسوبات در مدار یا سرویس نشدن بهموقع سیستم فرمان است.
اگر این مشکل در مراحل اولیه برطرف شود، علاوه بر نرم کردن فرمان ال نود، از هزینههای سنگین تعمیرات نیز جلوگیری خواهد شد. در این مقاله از تعمیرگاه رنو تمام علتها، روشهای عیبیابی، سرویس صحیح و نکات تخصصی نگهداری فرمان هیدرولیک ال ۹۰ را بررسی میکنیم.
چرا فرمان ال 90 سفت میشود؟
فرمان هیدرولیک ال ۹۰ با کمک فشار روغن، نیروی لازم برای چرخاندن چرخها را کاهش میدهد. زمانی که این فشار به هر دلیلی کاهش پیدا کند، فرمان سنگین میشود و رانندگی بهخصوص در سرعتهای پایین یا هنگام پارک کردن دشوار خواهد شد.
مهمترین دلایل سفت شدن فرمان عبارتاند از:
- کاهش کیفیت روغن هیدرولیک
- کم شدن سطح روغن فرمان
- خرابی یا ضعیف شدن پمپ هیدرولیک
- گرفتگی فیلتر مخزن روغن
- وجود هوا داخل مدار هیدرولیک
- خرابی تسمه پمپ هیدرولیک
- نشتی در شیلنگهای فشار قوی
- خرابی جعبه فرمان
- فرسودگی سیبکها، میل فرمان یا قطعات جلوبندی
گاهی اوقات حتی تنظیم نبودن فشار باد لاستیکها نیز باعث میشود راننده تصور کند فرمان خودرو سفت شده است؛ بنابراین قبل از انجام تعمیرات، باید تمام عوامل بهصورت مرحلهای بررسی شوند.
علائم سفت شدن فرمان ال نود
شناخت علائم اولیه باعث میشود قبل از آسیب رسیدن به قطعات گرانقیمت، مشکل برطرف شود.
مهمترین نشانهها عبارتاند از:
- سنگین شدن فرمان هنگام پارک
- سفت شدن فرمان در دور آرام موتور
- صدای زوزه هنگام چرخاندن فرمان
- لرزش فرمان در پیچها
- بازنگشتن فرمان به حالت اولیه
- نشتی روغن هیدرولیک
- تغییر رنگ روغن از قرمز به قهوهای یا سیاه
- کف کردن روغن داخل مخزن
اگر بیش از یکی از این علائم را مشاهده میکنید، بهتر است سیستم فرمان هرچه سریعتر بررسی شود.
بهترین روش نرم کردن فرمان ال 90
اگر هدف شما نرم کردن فرمان ال90 است، تنها تعویض روغن داخل مخزن کافی نیست.
یک سرویس اصولی شامل مراحل زیر است:
۱. تخلیه کامل روغن قدیمی
در بسیاری از تعمیرگاهها فقط روغن داخل مخزن تخلیه میشود، در حالی که مقدار زیادی روغن فرسوده داخل شیلنگها، جعبه فرمان و پمپ باقی میماند.
این کار باعث میشود روغن جدید نیز در مدت کوتاهی کیفیت خود را از دست بدهد.
۲. شستوشوی کامل مدار هیدرولیک
با گذشت زمان، برادههای فلزی و رسوبات ناشی از کارکرد روغن در مدار هیدرولیک جمع میشوند.
این رسوبات:
- فشار روغن را کاهش میدهند.
- مسیر عبور روغن را مسدود میکنند.
- به پمپ آسیب میزنند.
- باعث سفت شدن فرمان میشوند.
شستوشوی مدار، یکی از مهمترین مراحل برای نرم شدن فرمان است.
۳. شستوشوی فیلتر روغن
در بسیاری از مدلهای ال ۹۰، فیلتر داخل مخزن قابل شستوشو است و در صورت سالم بودن میتوان پس از تمیز کردن دوباره از آن استفاده کرد.
اگر فیلتر آسیب دیده باشد، باید تعویض شود.
۴. هواگیری سیستم
وجود هوا داخل مدار باعث میشود فشار روغن کاهش پیدا کند.
در نتیجه:
- فرمان سفت میشود.
- صدای زوزه ایجاد میشود.
- عملکرد پمپ کاهش پیدا میکند.
بعد از هر سرویس، هواگیری کامل سیستم ضروری است.
۵. استفاده از روغن استاندارد
استفاده از روغن بیکیفیت یا نامناسب، یکی از دلایل اصلی خرابی پمپ هیدرولیک است.
همیشه از روغنی استفاده کنید که مشخصات فنی توصیهشده برای سیستم فرمان ال ۹۰ را داشته باشد.
روغن هیدرولیک فرمان ال 90 هر چند وقت یکبار باید تعویض شود؟
یکی از سوالات رایج رانندگان این است که بهترین زمان تعویض روغن هیدرولیک چه زمانی است.
جدول زیر زمان پیشنهادی سرویس را نشان میدهد.
| زمان | سرویس پیشنهادی |
| هر ۴۰ هزار کیلومتر | تعویض کامل روغن |
| هر دو سال | سرویس روغن حتی با کارکرد کم |
| مشاهده تغییر رنگ روغن | تعویض فوری |
| صدای زوزه پمپ | بررسی کامل سیستم |
توجه داشته باشید که رانندگی در ترافیک، مناطق گرمسیر یا استفاده مداوم از خودرو میتواند عمر روغن را کاهش دهد.
آیا تعویض روغن همیشه باعث نرم شدن فرمان ال نود میشود؟
خیر.
اگر علت سفت شدن فرمان یکی از موارد زیر باشد، تنها تعویض روغن کافی نیست:
- خرابی پمپ هیدرولیک
- خرابی جعبه فرمان
- پارگی تسمه
- خرابی بلبرینگها
- ایراد در چهارشاخ فرمان
- فرسودگی سیبکها
به همین دلیل، قبل از تعویض قطعات گرانقیمت باید سیستم بهصورت کامل عیبیابی شود.
تجربه تعمیرکاران رنوکار درباره نرم کردن فرمان ال 90
در بسیاری از مواردی که رانندگان از سفت شدن فرمان شکایت دارند، پس از انجام یک سرویس کامل شامل تخلیه کامل روغن، شستوشوی مدار، تمیز کردن فیلتر و هواگیری، عملکرد فرمان به شکل محسوسی بهتر میشود و نیازی به تعویض پمپ یا جعبه فرمان نیست. البته اگر پمپ یا جعبه فرمان دچار فرسودگی یا آسیب داخلی شده باشند، سرویس بهتنهایی مشکل را برطرف نخواهد کرد و باید قطعه معیوب تعمیر یا تعویض شود.
۱۰ دلیل اصلی سفت شدن فرمان ال 90
اگر قصد نرم کردن فرمان ال 90 را دارید، قبل از هر اقدامی باید علت اصلی سفت شدن فرمان را پیدا کنید. تعویض بیدلیل قطعات نهتنها مشکل را برطرف نمیکند، بلکه هزینههای اضافی نیز به همراه دارد. در ادامه مهمترین دلایل این مشکل را بررسی میکنیم.
۱. فرسوده شدن روغن هیدرولیک
مهمترین علت سفت شدن فرمان ال نود، کاهش کیفیت روغن هیدرولیک است. روغن پس از مدتی کارکرد، خاصیت روانکاری خود را از دست میدهد و به دلیل افزایش دما و آلودگی، فشار مناسب را در سیستم ایجاد نمیکند.
نشانههای روغن فرسوده عبارتاند از:
- تغییر رنگ از قرمز به قهوهای یا سیاه
- بوی سوختگی
- وجود کف یا حباب
- کاهش نرمی فرمان
اگر روغن بیش از دو سال یا حدود ۴۰ هزار کیلومتر تعویض نشده باشد، احتمالاً زمان سرویس کامل فرا رسیده است.
۲. کم بودن سطح روغن هیدرولیک
کم شدن روغن باعث ورود هوا به مدار میشود و فشار لازم برای عملکرد پمپ کاهش پیدا میکند.
علائم:
- صدای زوزه هنگام چرخاندن فرمان
- سفت شدن فرمان در دور آرام
- لرزش فرمان
اگر سطح روغن مرتب کاهش پیدا میکند، باید نشتی شیلنگها، اتصالات و کاسهنمدها بررسی شود.
۳. خرابی پمپ هیدرولیک
پمپ هیدرولیک وظیفه ایجاد فشار روغن را بر عهده دارد.
اگر پمپ ضعیف شود:
- فرمان بهتدریج سنگین میشود.
- هنگام پارک کردن بیشترین فشار احساس میشود.
- صدای غیرعادی از پمپ شنیده میشود.
قبل از تعویض پمپ، فشار خروجی آن باید با ابزار مناسب اندازهگیری شود.
۴. گرفتگی فیلتر روغن
داخل مخزن هیدرولیک یک فیلتر قرار دارد که آلودگیها را جذب میکند.
اگر این فیلتر تمیز نشود:
- جریان روغن کاهش پیدا میکند.
- پمپ تحت فشار قرار میگیرد.
- فرمان سفت میشود.
در بسیاری از موارد، شستوشوی فیلتر بخشی از فرآیند نرم کردن فرمان ال نود است.
۵. وجود هوا در سیستم
بعد از باز کردن شیلنگها یا تعویض روغن، اگر هواگیری انجام نشود، عملکرد سیستم مختل خواهد شد.
علائم وجود هوا:
- کف کردن روغن
- صدای زوزه
- لرزش فرمان
- عملکرد نامنظم فرمان
۶. خرابی تسمه پمپ
شل بودن یا ترکخوردگی تسمه باعث میشود پمپ نتواند فشار کافی تولید کند.
علائم:
- صدای جیرجیر
- سفت شدن فرمان هنگام استارت
- کاهش عملکرد در هوای مرطوب
۷. خرابی جعبه فرمان
اگر تمام موارد بالا سالم باشند، احتمال خرابی جعبه فرمان وجود دارد.
نشانهها:
- سفت شدن فرمان در یک سمت
- گیر کردن فرمان
- نشتی از جعبه فرمان
- لقی بیش از حد
۸. خرابی سیبکها و جلوبندی
گاهی مشکل اصلاً مربوط به سیستم هیدرولیک نیست.
خرابی قطعات زیر میتواند باعث سنگین شدن فرمان شود:
- سیبک فرمان
- سیبک زیر کمک
- طبق
- بلبرینگ سرکمک
- میل فرمان
به همین دلیل، بررسی جلوبندی قبل از تعویض قطعات هیدرولیک ضروری است.
۹. تنظیم نبودن باد لاستیکها
کم بودن فشار باد لاستیکها باعث افزایش سطح تماس با جاده میشود و فرمان را سنگینتر نشان میدهد.
پیش از هر اقدامی، فشار باد هر چهار لاستیک را مطابق توصیه سازنده بررسی کنید.
۱۰. استفاده از روغن نامناسب
یکی از اشتباهات رایج، استفاده از روغن هیدرولیکی است که استاندارد توصیهشده برای ال ۹۰ را ندارد.
روغن بیکیفیت میتواند باعث:
- کاهش فشار سیستم
- افزایش دمای پمپ
- تشکیل رسوب
- کاهش عمر قطعات
شود.
چگونه فرمان ال 90 را مرحلهبهمرحله عیبیابی کنیم؟
اگر میخواهید بدون صرف هزینه اضافی علت سفت شدن فرمان را پیدا کنید، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
مرحله اول: بررسی سطح روغن
در حالت خاموش بودن موتور، سطح روغن را از روی مخزن کنترل کنید. اگر کمتر از حد استاندارد است، ابتدا علت کاهش سطح را پیدا کنید.
مرحله دوم: بررسی رنگ روغن
روغن سالم باید شفاف و متمایل به رنگ قرمز یا آلبالویی باشد.
اگر رنگ آن تیره یا کدر شده است، زمان تعویض کامل روغن فرا رسیده است.
مرحله سوم: بررسی نشتی
تمام شیلنگها، اتصالات، مخزن و جعبه فرمان را از نظر وجود روغن بررسی کنید.
مرحله چهارم: بررسی تسمه
تسمه نباید:
- ترک داشته باشد.
- بیش از حد شل باشد.
- صدای غیرعادی تولید کند.
مرحله پنجم: بررسی صدای پمپ
اگر هنگام چرخاندن فرمان صدای زوزه شنیده میشود، احتمال خرابی پمپ یا وجود هوا در مدار زیاد است.
مرحله ششم: تست فرمان در حالت سکون
اگر فرمان فقط هنگام توقف سفت است اما هنگام حرکت نرم میشود، معمولاً مشکل از سیستم هیدرولیک یا فشار خروجی پمپ است.
اشتباهات رایج هنگام نرم کردن فرمان ال 90
بسیاری از رانندگان یا حتی برخی تعمیرکاران این اشتباهات را انجام میدهند:
❌ فقط روغن داخل مخزن را تخلیه میکنند.
❌ از روغن بیکیفیت استفاده میکنند.
❌ هواگیری انجام نمیشود.
❌ فیلتر مخزن تمیز نمیشود.
❌ بدون تست فشار، پمپ را تعویض میکنند.
❌ جلوبندی بررسی نمیشود.
این موارد میتواند باعث شود مشکل فرمان همچنان باقی بماند یا دوباره تکرار شود.
آیا همیشه باید پمپ هیدرولیک تعویض شود؟
خیر.
اگر پمپ:
- نشتی ندارد،
- فشار استاندارد تولید میکند،
- صدای غیرعادی ندارد،
معمولاً با سرویس کامل سیستم نیازی به تعویض آن نیست.
تعویض پمپ تنها زمانی توصیه میشود که پس از انجام سرویس و تست فشار، مشخص شود پمپ توان ایجاد فشار مناسب را از دست داده است.
هزینه نرم کردن فرمان ال 90 چقدر است؟
هزینه نرم کردن فرمان ال 90 به علت اصلی مشکل بستگی دارد. گاهی تنها با سرویس کامل سیستم هیدرولیک، عملکرد فرمان به حالت عادی بازمیگردد و نیازی به تعویض قطعات نیست؛ اما در صورت خرابی پمپ، جعبه فرمان یا قطعات جلوبندی، هزینه تعمیر افزایش پیدا میکند.
| نوع سرویس | وضعیت |
| تعویض کامل روغن هیدرولیک | سرویس دورهای |
| شستوشوی مدار هیدرولیک | توصیه میشود |
| هواگیری سیستم | ضروری |
| شستوشوی فیلتر | در صورت سالم بودن فیلتر |
| تعمیر یا تعویض پمپ | در صورت خرابی |
| تعمیر جعبه فرمان | در صورت وجود نشتی یا آسیب داخلی |
نکته: پیش از تعویض قطعات گرانقیمت، از تعمیرکار بخواهید سیستم را بهطور کامل عیبیابی کند. در بسیاری از موارد، سرویس صحیح مشکل را برطرف میکند.
چه زمانی جعبه فرمان ال 90 نیاز به تعمیر دارد؟
اگر پس از انجام سرویس کامل هیدرولیک، تعویض روغن، هواگیری و بررسی پمپ همچنان فرمان سفت باشد، باید جعبه فرمان بررسی شود.
علائم خرابی جعبه فرمان عبارتاند از:
- نشتی روغن از جعبه فرمان
- سفت شدن فرمان فقط در یک جهت
- وجود لقی غیرعادی در فرمان
- صدای تقتق هنگام چرخاندن فرمان
- بازنگشتن فرمان به حالت مستقیم پس از عبور از پیچ
در این شرایط، تعمیر یا تعویض جعبه فرمان باید توسط تعمیرکار متخصص انجام شود.
نکات طلایی برای نرم ماندن فرمان ال نود
رعایت چند نکته ساده میتواند عمر سیستم هیدرولیک را افزایش داده و از سفت شدن فرمان جلوگیری کند.
روغن هیدرولیک را بهموقع تعویض کنید
بهتر است هر ۴۰ هزار کیلومتر یا هر دو سال یکبار روغن هیدرولیک بهطور کامل تعویض شود.
از روغن استاندارد استفاده کنید
همیشه از روغنی استفاده کنید که با مشخصات توصیهشده توسط سازنده خودرو سازگار باشد.
مخزن روغن را مرتب بررسی کنید
کاهش سطح روغن معمولاً نشانه وجود نشتی در سیستم است و نباید نادیده گرفته شود.
فرمان را در انتهای کورس نگه ندارید
نگه داشتن فرمان برای چند ثانیه در انتهای مسیر چرخش، فشار زیادی به پمپ هیدرولیک وارد میکند و میتواند عمر آن را کاهش دهد.
سرویس جلوبندی را فراموش نکنید
خرابی سیبکها، بلبرینگها و سایر قطعات جلوبندی نیز میتواند باعث سنگین شدن فرمان شود؛ بنابراین بررسی دورهای این قطعات اهمیت زیادی دارد.
اشتباهاتی که باعث خرابی زودهنگام فرمان ال 90 میشوند
بعضی از عادتهای نادرست رانندگی و نگهداری، عمر سیستم هیدرولیک را کاهش میدهند:
- تعویض نکردن روغن هیدرولیک برای مدت طولانی
- استفاده از روغن نامناسب یا بیکیفیت
- بیتوجهی به صدای زوزه پمپ
- رانندگی طولانی با سطح پایین روغن
- نادیده گرفتن نشتیهای کوچک
- تعویض قطعات بدون عیبیابی دقیق
برنامه پیشنهادی سرویس فرمان هیدرولیک ال 90
| زمان یا کارکرد | اقدام پیشنهادی |
| هر ماه | بررسی سطح روغن |
| هر ۱۰ هزار کیلومتر | بازدید شیلنگها و اتصالات |
| هر ۲۰ هزار کیلومتر | بررسی تسمه و جلوبندی |
| هر ۴۰ هزار کیلومتر | تعویض کامل روغن و شستوشوی مدار |
| هر دو سال | سرویس کامل سیستم هیدرولیک |
سوالات متداول
آیا با تعویض روغن، فرمان ال 90 نرم میشود؟
اگر علت سنگین شدن فرمان، کاهش کیفیت روغن یا آلودگی مدار باشد، معمولاً پس از سرویس کامل و تعویض صحیح روغن، عملکرد فرمان بهبود پیدا میکند. اما اگر پمپ یا جعبه فرمان آسیب دیده باشند، ممکن است به تعمیر یا تعویض قطعه نیاز باشد.
بهترین زمان تعویض روغن هیدرولیک ال 90 چه زمانی است؟
بهطور معمول هر ۴۰ هزار کیلومتر یا هر دو سال، مگر اینکه تغییر رنگ روغن، نشتی یا علائم غیرعادی زودتر مشاهده شود.
آیا فیلتر روغن هیدرولیک ال 90 قابل شستوشو است؟
در برخی مدلها، فیلتر داخل مخزن قابل شستوشو است. پیش از شستوشو یا استفاده مجدد، باید از سالم بودن فیلتر و سازگاری آن با سیستم خودرو اطمینان حاصل شود.
آیا سفت شدن فرمان همیشه به معنی خرابی پمپ است؟
خیر. کاهش کیفیت روغن، وجود هوا در مدار، گرفتگی فیلتر، نشتی، خرابی تسمه یا حتی ایراد در جلوبندی نیز میتوانند باعث سنگین شدن فرمان شوند.
جمعبندی
نرم کردن فرمان ال 90 همیشه به معنای تعویض قطعات گرانقیمت نیست. در بسیاری از موارد، با یک سرویس اصولی شامل تعویض کامل روغن، شستوشوی مدار، تمیز کردن فیلتر، هواگیری و بررسی اجزای سیستم، میتوان عملکرد فرمان را به شکل محسوسی بهبود داد. اگر پس از انجام این اقدامات مشکل همچنان باقی بود، باید پمپ هیدرولیک، جعبه فرمان و قطعات جلوبندی بهصورت تخصصی بررسی شوند.
رسیدگی دورهای به سیستم هیدرولیک، استفاده از روغن استاندارد و توجه به علائم اولیه خرابی، علاوه بر افزایش عمر قطعات، باعث میشود فرمان خودرو در شرایط مختلف نرم، روان و ایمن باقی بماند.
